Afwasbaar en ademend spreken elkaar niet tegen: een verf kan allebei tegelijk zijn, en de mijne is dat. Het idee dat het een het ander uitsluit, is het meest voorkomende misverstand bij het kopen van verf, en het loont om het op te helderen, want het zorgt ervoor dat veel mensen het verkeerde product kiezen.
Maar er is nog iets wat je moet weten, en dat is nog minder bekend: het woord afwasbaar op etiketten zegt meer over een kwaliteitsniveau dan over echte afwasbaarheid. Ik leg het je goed uit, ook al is het niet het makkelijkste om te zeggen voor iemand die verf verkoopt.
Waarom mensen denken dat ze elkaar tegenspreken
De redenering die bijna iedereen maakt, is deze: als een verf ademt, is hij poreus, en als hij poreus is, komt er water in en maak je hem kapot als je er met een doek overheen gaat. Zo gezegd klinkt het logisch, en daarom raken zoveel mensen ervan overtuigd dat ze moeten kiezen: ademend voor de badkamer, of afwasbaar voor de keuken, nooit allebei.
De redenering zou kloppen als verf nog gemaakt werd zoals vijftig jaar geleden. Met moderne formules werkt het niet meer zo.
De microporeuze structuur: hoe ze samengaan
De technische term is microporeuze structuur, en daar moet je naar zoeken op het technisch blad als je wilt weten of een verf echt zijn werk doet.
Het betekent dat de microhars bij het drogen geen doorlopende, gesloten film vormt zoals een lak, maar een film die doorspekt is met microporiën. En nu komt het deel dat bijna niemand uitlegt, want het is niet alleen een kwestie van grootte.
Vloeibaar water heeft een oppervlaktespanning, dat wil zeggen de kracht die de druppel bij elkaar houdt en er een balletje van maakt als je hem op een oppervlak ziet. Juist die spanning verhindert dat hij in de microporiën kruipt: de druppel kan niet breken en naar binnen, dus blijft hij buiten en rolt hij weg. Waterdamp heeft daarentegen geen oppervlaktespanning, want dat zijn losse moleculen verspreid in de lucht, en daarom gaat hij zonder enige moeite door de microporiën.
Het resultaat is precies wat je in huis nodig hebt: de damp gaat eruit, het water komt er niet in. De muur blijft aan het oppervlak waterafstotend en in de diepte dampdoorlatend. Het is hetzelfde principe als bij technische outdoorstoffen, die je droog houden in de regen zonder dat je erin gaat zweten.
En daarom houdt zo'n muur het in de badkamer of de keuken: hij sluit het vocht niet op in de muur, de belangrijkste oorzaak van schimmel, en tegelijk laat hij niet los als je er met een doek overheen gaat.
Het getal dat telt: de dampdoorlatendheid
Wil je zelf controleren hoe ademend een verf echt is, dan zoek je op het technisch blad naar de waterdampdoorlatendheid, uitgedrukt met de Sd-waarde.
Die werkt andersom dan je zou verwachten: hoe lager de Sd-waarde, hoe ademender de verf. Serieuze fabrikanten publiceren dit gegeven en de andere niet, dus alleen al het feit dat het er wel of niet staat, zegt je iets.
Wat afwasbaar echt betekent
Hier komt het ongemakkelijke deel, en ik zeg het je liever zelf.
Afwasbaar is op de etiketten van watergedragen muurverf meer een kwaliteitsindicator dan een belofte van echte afwasbaarheid. Het zegt je dat het product in een hoog segment zit, een goed bindmiddel heeft en de tijd en normaal afnemen goed doorstaat. Het zegt je niet dat je de muur als een tegel kunt behandelen.
De echte afwasbaarheid, waarmee je hard, herhaaldelijk en met een schoonmaakmiddel kunt schrobben, hebben alleen muurlakken: dat zijn andere producten, met een doorlopende, harde film, en ze worden dan ook gebruikt waar het echt nodig is, zoals in ziekenhuizen, op schoolgangen of achter het fornuis.
Dus als iemand je een watergedragen muurverf verkoopt en zegt dat je hem eindeloos kunt schrobben, weet hij óf niet waar hij het over heeft, óf hoopt hij dat je er niet achter komt.
De klassen: hoe je ze echt leest
Op serieuze technische bladen vind je twee waarden die meer zeggen dan welke reclamezin ook, en je moet ze allebei samen lezen.
De eerste is de dekkracht, die je zegt hoe goed het product verbergt wat eronder zit. De klassen lopen van 1 tot 4 en klasse 1 is de beste. Een verf in klasse 1 dekt in twee lagen, zelfs over een volle kleur, terwijl een in klasse 3 of 4 je er drie of vier laat zetten, en wat je op de emmer bespaart, geef je weer uit aan product en werkdagen.
De tweede is de schrobvastheid, gemeten als weerstand tegen nat schrobben. Hier lopen de klassen van 1 tot 5 en ook hier is 1 de beste, maar met een belangrijk verschil: klasse 1 is bij watergedragen verf heel zeldzaam, want om daar te komen moet je de film sluiten, en dan verlies je de microporeuze structuur en dus het ademend vermogen.
Mijn Assoluta heeft dekkrachtklasse 1 en schrobklasse 2. Dat betekent dat hij op het hoogst voorziene niveau dekt en qua afwasbaarheid in het hoge segment zit, terwijl hij ademend blijft. Dat is voor mij het evenwichtspunt dat je in een huis nodig hebt: maximale prestatie op de muur, bestand tegen normaal afnemen en geen vocht opgesloten in de muur.
Hoe je alle getallen op het technisch blad leest, dekkracht, schrobvastheid, rendement en soortelijk gewicht, en wat een verf echt kost per vierkante meter, heb ik uitgelegd in de gids over de beste muurverf voor binnen.
Wat je wel en niet kunt doen
In de praktijk kun je met zo'n verf met een zachte, vochtige doek stof en vegen weghalen, kun je een vingerafdruk of een spat verwijderen als je het op tijd doet en zonder te forceren, en kun je dat in de loop der jaren meerdere keren doen zonder dat de muur zijn tint verliest.
Je kunt niet schrobben met een schuurspons, geen agressieve ontvetters of bleekmiddel gebruiken, en niet verwachten dat je de stift van een kind weghaalt alsof het op een tegel zit.
De praktische regel is: ga je zacht en snel te werk, dan gaat de vlek weg. Blijf je doorgaan, dan haal je in plaats van de vlek de kleur weg, en dat is een ergere schade dan wat je probeerde op te lossen. Bewaar liever de halve liter die overblijft voor bijwerkingen: dat is een van de redenen waarom ik altijd zeg dat je beter de grote emmer kunt kopen dan twee kleine, zoals ik uitleg in de gids over de liters.
Wanneer je echt een muurlak nodig hebt
Er zijn situaties waarin ik het je duidelijk zeg: watergedragen verf is niet genoeg en je hebt iets anders nodig.
Dat zijn de plekken waar de muur elke dag flink wordt aangeraakt of vuil wordt, zoals de muur achter het fornuis als er geen spatwand is, het stuk muur langs een veelgebruikte trap, of een werkruimte waar met sterke middelen wordt schoongemaakt.
In de rest van het huis, dus slaapkamers, woonkamer, gangen, gewone badkamers en de meeste keukens, is een hoogdekkende watergedragen verf met microporeuze structuur wat je nodig hebt, en een lak zou overdreven zijn: hij kost je meer en sluit je muur af zonder je een echt voordeel te geven.
Snelle vragen
Kan een verf tegelijk afwasbaar en ademend zijn? Ja. Met een microporeuze structuur gaat de damp door de film, terwijl vloeibaar water door de oppervlaktespanning buiten blijft.
Wat betekent microporeuze structuur? Dat de verffilm geen gesloten laag is, maar doorspekt is met microporiën, genoeg om damp door te laten en geen water.
Wat betekent afwasbaar op het etiket? Het geeft eerder een kwaliteitssegment aan dan echte afwasbaarheid. Volledige afwasbaarheid hebben alleen muurlakken.
Welke klassen heeft Assoluta? Dekkrachtklasse 1, de best mogelijke, en schrobklasse 2, het hoge segment voor een product dat ademend blijft.
Hoe weet ik hoe ademend een verf is? Zoek de Sd-waarde op het technisch blad: hoe lager, hoe dampdoorlatender de verf.
Kan ik de muur afwassen? Met een zachte, vochtige doek wel, ook meerdere keren. Met schuursponzen en ontvetters niet.
Als je het product kiest, kijk dan naar de klassen en de structuur van de film, niet naar de zinnen op de doos: de 28 kleuren vind je hier, en is de muur oud of poreus, denk dan aan Il preparatore, die de dekkracht van klasse 1 echt tot zijn recht laat komen.
